Andrzej Wawrzyniak

Dyrektor Muzeum Azji i Pacyfiku
ma przyjemność zaprosić
na wernisaż wystawy

Jedwabie, filce i karneole

Stroje Azji Środkowej ze zbiorów
Muzeum Azji i Pacyfiku w Warszawie


który odbędzie się
w środę, 18. kwietnia 2007 r., o godz. 17.00
w Galerii Nusantara
ul. Nowogrodzka 18a, Warszawa



. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Różnorodne dziedzictwo grup etnicznych zamieszkujących Azję Środkową składa się na przebogatą tradycję tego regionu. Świadectwem jego wielowiekowej kultury są wspaniałe miasta, takie jak Smarkanda, Buchara, Aszchabad, czy Herat, z ich niepowtarzalną architekturą, fantastycznymi ornamentami, luksusowymi tkaninami i kobiercami powstającymi w pracowniach rzemieślników. Równie silne są wpływy plemion koczowniczych, z nadal żywymi w niektórych społecznościach pozostałościami wierzeń przedislamskich i bogactwem symboli. Zróżnicowanie tych tradycji ma swoje odbicie także w strojach. Wszystkie one jednak, niezależnie od miejsca powstania i przynależności etnicznej twórców, wykazują fantastyczne bogactwo kolorów i prnamentów. Być może jest to swego rodzaju odpowiedź na surowość tamtejszego krajobrazu, zdominowanego przez pustynię Kyzył-kum i Kara-kum, a od wschodu przez niedostępne góry Tien-szan, Pamir i Hindukusz.

Wystawa prezentuje typowe dla wszystkich grup etnicznych ubiory, wśród których powszechnie występują lekko rozkloszowane lub dopasowane płaszcze o ściętych połach - czapany z bawełny, aksamitu, jedwabno-bawełnianych tkanin adras lub słynnych tkanin ikatowych abr. Towarzyszą im inne okrycia, szarawary, koszule, obuwie, a przede wszystkim nakrycia głowy. Licznie reprezentowane są zwłaszcza popularne w całej Azji Środkowej małe, przylegające czapeczki znane pod rosyjską nazwą tubietiejek, zdobione haftem typowym dla poszczególnych regionów, oraz skomplikowane, ceremonialne przybrania głowy noszone przez kobiety. uzupełnieniem strojów są przykłady biżuterii - przede wszystkim turkmeńskiej, kazachskiej, uzbeciej i pasztuńskiej.

Dziś, pod wpływem prowadzenia coraz częściej osiadłego trybu życia i mieszania się w miastach różnorodnych grup etnicznych, strój ludów Azji Środkowej zaczyna ulegać ujednoliceniu. Kolekcja Muzeum Azji i Pacyfiku zaczęła powstawać w latach 70. XX wieku, kiedy tendencje te nie były jeszcze tak silne. Dzięki temu, przez ostatnie trzydzieści lat, powstała kolekcja różnorodna i barwna, dająca obraz życia i zwyczajów środkowoazjatyckich społeczności, a zarazem - jak mam nadzieję - po prostu piękna. Nigdy jeszcze nie była w całości pokazywana, choć poszczególne obiekty wzbogacały już różne wystawy. Miło mi teraz zaprezentować ją w pełnej krasie.
Andrzej Wawrzyniak



www.muzeumazji.pl

 

Muzeum Azji i Pacyfiku buduje kolekcję strojów Azji Środkowej od lat 70. i 80. XX wieku. Z tego okresu pochodzi zespół obiektów z Afganistanu, zgromadzony przez etnograficzną wyprawę Uniwersytetu A. Mickiewicza w Poznaniu, biżuteria ze zbiorów Tadeusza Martynowicza oraz kolekcja afgańska Tomasza Kamińskiego. W 1984 r., dzięki staraniom dyrektora Andzrzeja Wawrzyniaka, grupa Polaków z Kabulu uzupełniła zbiory o liczne i cenne eksponaty. W latach 90. kolekcję wzbogaciły nabytki z wyprawy Grigorija Derwiza do Uzbekistanu i Tadżykistanu, dary rodziny Wichrzyckich pochodzące z Afganistanu, biżuteria kazachska ofiarowana przez Alibaja i Saule Bapanowów, zespoły czapeczek afgańskich z kolekcji Kazimierza Wojtaszewskiego i Moniki Chwilczyńskiej-Wawrzyniak oraz obiekty zebrane podczas podróży Andrzeja Wawrzyniaka do Turkmenistanu. Jego wyprawa do Uzbekistanu w 2006 r. przyniosła dalsze powiększenie kolekcji. wreszcie znaczące dary przekazałi Marszałek Senatu RP poprzedniej kadencji, prof. Longin Pastusiak, a przede wszystkim Jolanta Kwaśniewska, małżonka byłego Prezydenta RP.